De Nieuwe Route
Een innovatieve aanpak voor besluitvorming waarbij álle betrokkenen meedoen.
Wat is het?
De Nieuwe Route is een innovatieve aanpak voor besluitvorming waarbij álle betrokkenen meedoen. In plaats van dat beslissingen van bovenaf worden opgelegd, werken burgers, organisaties en overheden samen aan een gedragen oplossing: helder, inclusief en gericht op eigenaarschap.
Waarom is het nodig?
De traditionele manier van besluiten leidt vaak tot polarisatie, wantrouwen en gemiste kansen. Mensen voelen zich niet gehoord, besluiten roepen weerstand op, en tijd en geld gaan verloren. De Nieuwe Route pakt dit fundamenteel anders aan: iedereen die geraakt wordt, krijgt een stem binnen duidelijke kaders.
Wat levert het op?
De Nieuwe Route creëert plannen waar iedereen mee kan leven: minder conflicten, meer vertrouwen en duurzame, gedragen oplossingen. Bovendien voorkomt het frustratie en kosten door beslissingen die anders stranden in de uitvoering.
Hoe werkt het?
Wat maakt het anders?
De Nieuwe Route is geen inspraakronde. Op tien punten verschilt ze fundamenteel van gebruikelijke participatie- en inspraaktrajecten (uit het boek Van gedoe naar gedragen).
- De gebruikelijke beslisser is niet achteraf besluitend, maar vooraf kaderstellend.
- Alle betrokkenen doen mee, met georganiseerde tegenspraak.
- Besluiten op basis van consent, niet op meerderheid.
- Meerzijdig partijdig: de procesbegeleider denkt in de voorbereidende gesprekken met iedereen mee en is onafhankelijk tijdens de besluitvormingsdag.
- Voorbereidende gesprekken met alle deelnemers.
- Een eerlijk spel op basis van kaders: bottom-up mét kaders.
- Besluitvorming met de hele groep op één dag.
- Een brede centrale vraag is leidend.
- Het doel is eigenaarschap bij de mensen om wie het gaat.
- Een duidelijke rolverdeling tussen de betrokken partijen.
Toepasbaarheid
- Gemeentebeleid en participatie: breedgedragen plannen in buurten of steden (omgeving, nieuwbouw, voorzieningen).
- Organisaties: interne conflicten oplossen of strategische beleidsvorming.
- Onderwijs: besluitvorming rond inclusie, werkdruk of ondersteuning voor leerlingen.
- Sociaal domein: zorg- en welzijnsvraagstukken met cliënten en hulpverleners.
- Polarisatie en conflicten: vertrouwen herstellen in gespannen situaties (NIMBY, energietransitie).
- Innovatie en samenwerking: diverse stakeholders samenbrengen bij complexe vraagstukken.
Meer lezen
Wil je je verder verdiepen? Download de uitleg over de Nieuwe Route en de begrippen en rollen.
In de praktijk: De Sionsberg
Toen het vertrouwde ziekenhuis De Sionsberg in Dokkum failliet ging, mocht Noordoost-Friesland zelf meebeslissen over de toekomst van de zorg in de streek. Anke Siegers ontwierp en begeleidde dit open besluitvormingsproces, samen met collega Klaas de Jong. Inwoners, de patiëntenkoepel Zorgbelang, verzekeraar De Friesland en de gemeenten werkten binnen heldere kaders toe naar een gedragen zorgplan, met een finale Sionsbergdag waarop de hele streek meebesliste. “Zonder dwarsliggers geen spoor.”
